معماری ارگانیک قسمت اول

معماری ارگانیک قسمت اولReviewed by آریانا on Nov 22Rating: 5.0معماری ارگانیک قسمت اولعقاید رمانتیک های اروپا و آمریکا، بالأخص نظرات آنها در مورد طبیعت و قوانین طبیعی، زیربنای فکری معماری ارگانیک را تشکیل می دهد.

بینش معماری ارگانیک ریشه در فلسفه رمانتیک دارد. رمانتیسم یک جنبش فلسفی، هنری و ادبی در اواخر قرن ۱۸ و ۱۹ میلادی در شمال غربی اروپا بود که به سایر نقاط اروپا و آمریکا سرایت کرد. این جنبش واکنشی در مقابل خردگرایی عقل مدرن بود.

رمانتیک ها به آن بخشی از ذهن توجه داشتند که بیشتر درباره احساسات و عواطف بود. اکثر فلاسفه رمانتیک شاعر بودند و به تجلیل از طبیعت، عواطف و تخیل می پرداختند و در آثار رمانتیک ها برانگیختن احساس و هیجان، ایجاد ابهام و توهم و مناظر تماشایی طبیعی مورد نظر است.

عقاید رمانتیک های اروپا و آمریکا، بالأخص نظرات آنها در مورد طبیعت و قوانین طبیعی، زیربنای فکری معماری ارگانیک را تشکیل می دهد. معماری ارگانیک در آمریکا در قرن ۱۹ توسط فرانک فرنس و لویی سالیوان شکل گرفت. اوج شکوفایی این نظریه را می توان در نیمه اول قرن ۲۰ در نوشتارها و طرح های فرانک لوید رایت مشاهده نمود.

فرانک فرنس که استاد سالیوان بود بیشتر تحت تأثیر سبک نئوگوتیک بود. به اعتقاد فرنس”بر اساس نظریه ارگانیک، همه ی فرم های طبیعی پویا(دینامیک) هستند. نیروها و فشارهایی که در ساختار یک انسان دخیل هستند، کشش ماهیچه ها و مفاصل هنگامی که موجود حرکت می کند، طرح رشد و گسترش که در فرم گیاهان و صدف ها دیده می شود، تصویری از یک شکل زنده است. اگر یک کار هنری بخواهد بیان کننده باشد، باید به صورت ارگانیک ساخته شود، اجزای آن نمی توانند مجزا باشند، بلکه آنها باید در یک سیستم پویا و شکل پذیر در یکدیگر ادغام شده باشند. بیان در معماری باید در حل کردن نیروهای فیزیکی که در یک کالبد ارگانیک عمل می کند، صورت گیرد.”

سالیوان هم که از بنیانگذاران سبک مکتب شیکاگو و معماری مدرن آمریکا بود، اعتقاد بسیار زیاد به فرم های طبیعی و سبک ارگانیک داشت. او برای اولین بار اصطلاح فرم تابع عملکرد را بیان کرد ولی فرم تابع عملکرد را در پروسه رشد و حرکت طبیعی می دید.

سالیوان در مورد مصالح می کوید:”سنگ و ملات در ساختمان ارگانیک زنده می شود.” موضوعی که فرانک لوید رایت، شاگرد وی، بهتر از هر معمار معاصر دیگری آن را در ساختمان هایش نشان داده است.

فرانک لوید رایت
فرانک لوید رایت

فرانک لوید رایت یکی از مهمترین و خلاقترین معماران و نظریه پردازان قرن بیستم می باشد. خانه های اولیه رایت به خانه های دشت های مسطح معروف بودند زیرا غالبا در حومه شهر شیکاگو ساخته می شدند و در تلفیق و هماهنگی با دشت های مسطح و سرسبز این نواحی طراحی می شدند. از مشخصه های بارز این ساختمان ها می توان به پنجره های سراسری، کنسول نمودن بام و نمایش افقی آن به موازات سطح زمین مسطح و نشان دادن مصالح در ساختمان اشاره کرد. از شاخص ترین نمونه های آن خانه روبی در حومه ی شیکاگو نام برد.

خانه روبی شیکاگو
خانه روبی شیکاگو

رایت با تکنولوژی مدرن مخالفتی نداشت ولی ان را هدف و غایت تلقی نمی کرد. به اعتقاد رایت، تکنولوژی وسیله ای است برای رسیدن به یک معماری والاتر که از نظر وی همانا معماری ارگانیک بود. او در ۲۰ مه ۱۹۵۳ در تلیسین معماری ارگانیک را در نه عبارت ذیل تعریف کرد:

  1. طبیعت: فقط شامل محیط خارج مانند ابرها، درختان و حیوانات نمی شود بلکه داخل بنا و اجزا و مصالح نیز می باشد.
  2. ارگانیک: به معنای همگونی و تلفیق اجزا نسبت به کل و کل نسبت به اجزاست.
  3. شکل تابع عملکرد: عملکرد صرف صحیح نمی باشد بلکه تلفیق فرم و عملکرد و استفاده از ابداع و قدرت تفکر انسان در رابطه با عملکرد ضروری است. فرم و عملکرد یکی هستند.
  4. لطافت: تفکر و تخیل انسان باید مصالح و سازه سخت ساختمان را به صورت فرم های دلپذیر و انسانی شکل دهد. همان گونه که پوشش درخت و کل های بوته ها، شاخه های انها را تکمیل می کند. مکانیک ساختمان باید در اختیار انسان باشد و نه بالعکس.
  5. سنت: تبعیت و نه تقلید از سنت اساس تفکر معماری ارگانیک است.
  6. تزئینات: بخش جدایی ناپذیر معماری است. رابطه ی تزئینات به معماری مانند گل ها به شاخه های بوته است.
  7. روح: روح چیزی نیست که به ساختمان القا شود بلکه باید در درون آن وجود داشته باشد و از داخل به خارج گسترش یابد.
  8. بعد سوم: بر خلاف اعتقاد عمومی بعد سوم عرض نیست بلکه ضخامت و عمق است.
  9. فضا: عنصری است که دائما باید در حال گسترش باشد. فضا یک شالوده ی پنهانی است که تمام ریتم های ساختمان باید از آن منبعث شوند و در آن جریان داشته باشند. شاهکار معماری فرانک لوید رایت و نظریه ی ارگانیک را می توان در خانه ی آبشار در ایالت پنسیلوانیا آمریکا دید.
خانه ابشار اثر فرانک لوید رایت

ادامه دارد….

منبع برگرفته از کتاب: مبانی و مفاهیم در معماری معاصر غرب نوشته دکتر وحید قبادیان

پاسخ دهید